Madaniyat 20.10.2018 98

XALQIMIZ MADANIY MEROSINING AJRALMAS QISMI

Taassurot

XALQIMIZ MADANIY MEROSINING AJRALMAS QISMI

Asrlar davomida kishilar ruhiyatiga sokinlik baxsh etib kelgan Sharq xalqlarining nodir san’at namunasi – maqom jozibasi 6–10 - sentabr kunlari Shahrisabz shahrida bo‘lib o‘tgan 1-Xalqaro maqom san’ati anjumanida yana bir bor yorqin namoyon bo‘ldi. Unda turli xalqlar vakillari ijrosida  yangragan musiqa va ijrolar zavqi hamon dillarni to‘lqinlantirib turibdi. Eng quvonarlisi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning 2017 - yil 17 - noyabrdagi “O‘zbek milliy maqom san’atini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga asosan ushbu xalqaro anjuman endi har ikki yilda bir marta qadim Keshda an’anaviy tarzda o‘tkaziladi.

– Bugun maqom san’ati haqida gap ketsa, albatta Shahrisabz, ko‘hna Kesh haqida gap ketganda esa maqom san’ati tilga olinadi, – deydi milliy maqom san’ati jonkuyari Elmurod Boymurodov. – Avvallari asosan o‘rta yoshdan oshganlar, ziyoli qatlam vakillari ushbu yo‘nalishdagi kuy–qo‘shiqlarni ko‘proq tinglagan bo‘lsa, endi har bir O‘zbekistonlik qalbida milliy maqomimizga tashnalik paydo bo‘ldi, unga bo‘lgan qiziqish ortdi. Shunga monand, mazkur yo‘nalishni tanlagan yangi–yangi yosh ijrochilar ko‘paymoqda.

Darhaqiqat, zamonaviy ijodiy an’analar, asrlar davomida mohir bastakorlar, hofiz va sozandalarning ijodiy tafakkuri bilan sayqal topib kelayotgan noyob san’at namunalari hech bir san’atga oshno qalbni befarq qoldirmaydi. Binobarin, xalqimiz madaniy merosining ajralmas qismi bo‘lgan milliy maqom san’ati o‘zining qadimiy tarixi, teran falsafiy ildizlari, betakror badiiy uslubi va boy ijodiy an’analari bilan ma’naviy hayotimizda alohida muhim o‘rin egallaydi.

“Bu noyob boylikni ko‘z qorachig‘idek asrab-avaylash, undan dunyo ahlini bahramand qilish, kelgusi nasllarga bezavol yetkazish turli qit’a va mamlakatlar vakillarini bu go‘zal maskanda mujassam etgan anjumanimizning asosiy maqsadidir”, deya ta’kidlagan edi   Prezidentimiz 1-Xalqaro maqom san’ati anjumani ochilish marosimida.   Shuningdek, uning doirasida tashkil etilgan konferensiya, qizg‘in ilmiy muloqotlar bilan bir qatorda, bevosita Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Shaxrisabzda ochilgan va o‘zida maqom san’atiga oid hujjatlar, kino, fono, fotomateriallar va turli qadimiy topilma ashyolarini to‘plagan “Maqom muzeyi” ham xalqimizning ushbu madaniy merosi bardavomligini ta’minlashga xizmat qiladigan muhim manba bo‘ldi.   

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018 - yil 6 - avgustdagi “Qashqadaryo viloyati Shahrisabz shahrida “Maqom muzeyi” faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi qarori bilan  shahar madaniyat bo‘limi huzuridagi Madaniyat va aholi dam olish markazi binosida joylashtirilgan muassasada, ma’lumotlarga ko‘ra, dastlab yuzga yaqin   ekspozitsiya namoyishga qo‘yilgan edi. Xususan, unda 1937 - yilda Surxondaryo viloyatining Ayritom mavzesida olib borilgan arxeologik qazishmalar chog‘ida topilgan va ayni paytda Sankt-Peterburgdagi Ermitaj davlat muzeyida saqlanayotgan qadimiy friz nusxasini uchratish mumkin. Yodgorlikda chang va ud musiqa asboblarini chalayotgan ayollar haykalchalari aks etgani o‘lkamizda musiqa ilmi juda ko‘p asrlar muqaddam shakllanganidan dalolat beradi.

- “Maqom muzeyi” muassasamiz filiali sifatida faoliyat ko‘rsatayapti, - deydi Amir Temur nomidagi moddiy-madaniyat tarixi muzeyi direktori Nabi Xushvaqtov. – Muntazam ravishda undagi eksponatlar tarkibini boyitib borishga harakat qilayapmiz. Ana shu sa’y-harakatlarimiz evaziga hozirda undan joy olgan ashyolar soni 400 dan oshdi. Turli musiqa asboblari, qator etnografik materiallar ushbu muzey fondini to‘ldirayapti. Shunga monand, bu muassasaga keluvchilar soni ham ortib bormoqda. Hozir bir oyda o‘rtacha ming nafarga yaqin san’at ixlosmandlari “Maqom muzeyi”ni tomosha qilayotgan bo‘lsa, shundan yuz nafarga yaqini xorijlik sayyohlar ekanini qayd etish o‘rinli.

Maqom san’ati, uning tarixiga oid xalqimizning boy madaniy merosi barchamizda g‘urur va iftixor tuyg‘ularini kuchaytirishi bilan ham ahamiyatli. Ayniqsa, yosh avlodda milliy va umuminsoniy qadriyatlar, bebaho tarixiy va madaniy merosga hurmat, Vatanga sadoqat tuyg‘ularini tarbiyalash, milliy o‘zlikni anglash tuyg‘usi, yuksak badiiy-estetik did va tafakkurni kamol toptirishda uning o‘rni beqiyosdir. Shundan kelib chiqib mulohaza etsak, Xalqaro maqom san’ati anjumaniga an’anaviy tus berilishi, uning doirasida yo‘lga qo‘yilgan ilmiy-amaliy jarayonlar, “Maqom muzeyi” faoliyati ma’naviy-madaniy sohada erishgan katta yutug‘imiz bo‘ldi.   

Go‘zal FAYZIYEVA,

Shahrisabz tumanidagi 70-maktabning tarix fani o‘qituvchisi

Qalbiniso HUSANOVA,

Yakkabog‘ tumanidagi 75-maktabning tarix fani o‘qituvchisi